Çalışma Hayatında Hukuki Düzenlemeler ve Eğilimler
Son dönemlerde iş hukuku alanında gerçekleştirilen sempozyumlar, iş hayatı ve yargı kararlarıyla ilgili konuları borsalar, hukuk baroları ve sivil toplum kuruluşları tarafından tartışılmaktadır. Özellikle 4857 sayılı İş Kanunu başta olmak üzere, arabuluculukla işçilik hakları ve Yargıtay’ın görüşleri, ilke kararları, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları, bölge adliye mahkemelerinin kararları gibi konular gündemde önemli bir yer tutmaktadır.
Çalışma hayatının 21. yüzyıl e-yapay zeka ile şekillenmesi sonucunda yeni ihtiyaçlar ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda, proaktif ve inovatif sistemler hızla hayata geçirilmekte, duruşmalar e-duruşma sistemine dönüşmekte, e-devlet’e yeni uygulamalar entegre edilmektedir.
Kanunlarda yer alan ağır ve karmaşık yapıdan kurtulunarak, sade ve anlaşılır bir dil kullanılması gerekmektedir. Ayrıca, ikincil mevzuat olarak adlandırılan genellikle kullanılan yönetmelik ve genelgelerle de uyum içinde olunmalıdır.
Hukuk kültürümüze dahil edilen uzlaşma kültürü ise henüz tarafların anlaşmasıyla kısmen uygulanmaktadır.
Çalışma hayatı en genel hatlarıyla aşağıdaki düzenlenen kanunlarla yönlendirilmektedir:
1. 4857 sayılı İş Kanunu
2. 854 sayılı Deniz İş Kanunu
3. 5953 sayılı Basın İş Kanunu
4. 6098 sayılı Borçlar Kanunu
5. 6356 sayılı Sendikalar Kanunu
6. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
7. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
8. Eşitlik Kurumu Kanunu
9. Yabancı İşçilerin Çalıştırılması Kanunu
10. Gelir Vergisi Kanunu
11. Diğer çalışma hayatını kısmen ele alan kanun düzenlemeleri
Ancak, bu düzenlemelerin iş hayatındaki ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı sorusu çeşitli sorunları da beraberinde getirmektedir. Özellikle birçok meslek alanında çalışanlar, güzel sanatlar, spor, havacılık ve uzay, teknoloji gibi alanlarda eksik düzenlemelerin giderilmesini beklemektedir. Kamu çalışanları için ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hak ve yükümlülüklerini düzenlemektedir. Özel sektör çalışanları ile kamu çalışanları arasında bazı hak düzenlemelerinde farklılıklar bulunmaktadır.
Akademik çalışmalar, iş hukuku alanında 21. yüzyılın gereksinimlerine göre ele alınmalı, idari ve yargı mekanizmaları oluşturulmalı, işçilik alacakları konusunda şeffaf düzenlemelere yer verilmelidir. İstihdam açısından İş Kur’un yeniden şekillendirilmesi ve 4447 sayılı Kanun’un bu düzenlemeler içinde yer alması gerekmektedir.
E-devlet sisteminde iş hukuku düzenlemelerine daha fazla yer verilerek genişletilmelidir. Çalışma hayatı ile entegre olan uygulamaların özellikle e-bordro, yıllık izin takip çizel